Homepagina Kruiden

De kruidenkwekerij

Tuin en keuken kruiden assortiment

Kweken van kruiden

Oogst van verse kruiden

Onderzoek tbv kruiden teelt

Kruiden nieuwe ontwikkelingen 2010

Kruiden nieuwe ontwikkelingen 2011

Contact

Verkoop kruiden

Samenwerking kwekers tuin en keuken kruiden

Risico inventarisatie en evaluatie mbt verse kruiden

Diverse, aparte tuin en keuken kruiden

Linken naar andere kruiden pagina's
Ziekten en plagen in kruiden

 

Nieuwe ontwikkelingen 2010 mbt de kruiden teelt.

Mulch maken voor de meerjarige kruiden

 

Mulch, een strooisellaag van niet volledig gecomposteerd materiaal, voor de

meerjarige kruiden.

Iets lastiger dan gedacht!

In het verleden hebben we goede ervaringen opgedaan met een mulch (een grove compost van enkel snoeihout) in de kruidenteelt, met name in de vaste planten Mint, Rozemarijn en Salie, zie Webpagina kweken van kruiden, onderaan, klik hier

Meerjarige kruiden, aangebrachte mulch van grof snoeihout in Rozemarijn. Prima onkruid bestrijding en mooie ontwikkeling van het bodemleven.

Aangebrachte mulch (in 2006) van nauwelijks gecomposteerd snoeihout, laag ongeveer 5 cm dik. Het betrof wat grover materiaal, takken van 5 - 10 cm, doorsnede 3 mm - 10 mm

Takjes van dit materiaal liggen nu veelal nog steeds bovenop de bodem. Vertering gaat heel langzaam.

Het sterkste kwam naar voren dat:

1 Een goede mulch zorgt voor een gezonder bodemleven. Visueel konden wij een sterke toename van wormen en schimmels zien in de bovengrond, net onder de mulch.

2 Het onkruid sterk gereduceerd werd, dit stikt als het ware onder de mulch.

3 Het effect betreffende het langzaam vrijkomen van voedingsstoffen is fantastisch te noemen. Met name het effect van stikstof - iets wat naar de herfst toe toch een probleem kan geven, hoeveel nog toe te voegen?? - is super te noemen. In de herfst hoeft nauwelijks nog extra stikstof gegeven te worden, iets wat de teelt van kruiden zeker ten goede komt. Dit treedt met name na het tweede jaar van aanbrengen op.

4 Het effect van stikstof uit deze mulch is niet terug te vinden in een grondmonster. Dit kan te maken hebben met het gegeven dat we in deze kruiden - Rozemarijn en ook Salie - in voorjaar bemonsteren.

5 Een goede bedekking van de grond met mulch maakt het lopen erop - natte kleigrond is nogal glibberig - een stuk aangenamer.

6 En de kruidentuin ziet er netter uit, het oog wil ook wat.

 

Meerjarige kruiden, Rozemarijn. Paddestoel genaamd Bleek nestzwammetje, groeit veel tussen de rozemarijn waar grof snoeihout is aangebracht.

Een algemeen voorkomende schimmel op dood hout (snoeihoutcompost) op ons kruidenbedrijf.

Bleek nestzwammetje (Cyathus olla)

Echter betreffende deze grove compost, die wij destijds kochten, ergerden wij ons groen en geel aan het vele plastic wat erin zat. Dat moest anders kunnen.

En wij wilden direct een rijkere mulch op de bodem aanbrengen, een mulch die al goed bezet was met schimmels en bacteriën. Dit teneinde het bodemleven in de meerjarige kruidenvelden veel krachtiger te stimuleren. Ook wilden we het de wormen makkelijker maken door meer verteerd voedsel aan te bieden i.p.v. erg grof snoeihout.

Dit jaar konden we 30 m3 gesnipperde takken bemachtigen. Het betrof hier gesnipperd eikenhout ( tot maximaal 8 mm grote stukjes) waar nog wat blad tussen zat. En een vracht matig fijn snoeihout, redelijk vers, dit keer zonder plastic. Daarbij hadden we nog een rest van Iersel Compost, deze wilden we gebruiken om het verse materiaal te enten met de bacterien en schimmels afkomstig uit deze compost.

Gesnipperd hout, let op de schimmels op de hoop nadat men met de riek wat omgooide. Een mooi schimmelig startmateriaal in de meerjarige kruiden.

Gesnipperd hout, prachtig start materiaal om het bodemleven in meerjarige kruiden te stimuleren.

De hoop met gesnipperd hout broeit fors, de damp slaat eraf.

Het gesnipperde snoeihout ligt inmiddels flink te dampen

grof snoeihout, op de voorgrond schimmelontwikkeling bevorderd door gemorst basaltmeel.

Grof snoeihout. De schimmelpluizen op de voorgrond ontstonden op gemorst basaltmeel.

Schoon materiaal, mooi snoeihout zonder plastic of andere troep.

Dit keer was het snoeihout zonder plastic. Mooi schoon materiaal.

Compost, een weldaad voor kruiden, van Iersel compostmengsel met extra Gips.

Een TOP van Iersel Compost mengsel. Drie kuub hadden we nog bewaard.

De bedoeling is om de hopen (gesnipperde takken en grof snoeihout) op te zetten en deze dan gedeeltelijk te laten composteren, om daarna het mulch-achtige materiaal over de kruiden rozemarijn en mint te strooien. Uiteraard worden de hopen in een later stadium door elkaar gemengd, waarbij de van Iersel Compost als extra lekkernij en entmateriaal wordt toegevoegd.

Op internet zijn verschillende interessante artikelen te vinden betreffende het composteren. Wij kozen in navolging van van Iersel om de CMC methode (Controlled Microbial Composting) te volgen.

Controlled Microbial Composting and Humus Management: Luebke Compost, klik hier

Kompost - gute Erde für alle, klik hier

Microbial Inoculants for Controlled Composting of Organic Materials , klik hier

In PDF, klik hier

In het kort behelst deze methode het regelmatig omdraaien van de composthoop teneinde voldoende zuurstof in te brengen, waardoor het verteringsproces snel opgang komt en blijft. Daarbij wordt een inoculatie met het door Dr Pfeiffer ontwikkeld bacterie / schimmelpreparaat aangebracht.

Helaas hebben wij niet van die mooie composthoop-omdraai-machines zoals van Iersel. Aanvankelijk lieten wij dit Gebr. de Boer met de kraan doen. Later moesten we dit - doordat het veel te nat was voor een zware kraan - met de hand doen.

Doordat het gesnipperde hout een nogal hoge C/N verhouding heeft hebben we als stikstofbron 1000 kilo koolzaadschrot toegevoegd. Daarbij was ons in het verleden al duidelijk geworden dat dit materiaal schimmelgroei bevorderd. In 2006 hebben we van dit materiaal een analyse laten maken bij Altic.

Droge stof = 92,3% / 42 gram per kilo droge stof geeft: 920 kg x 42 gram = 38,5 kg stikstof

Verdere toevoegingen aan de twee hopen:

 

Basaltmeel, grondverbeteraar voor kleigronden. Stimuleert daarbij schimmel en bacterie-vorming in de composthoop

Basaltmeel.

1 Basaltmeel werd toegevoegd om de microben extra te eten te geven. Daarbij is het bekend dat basaltmeel positief op kleigrond werkt, het maakt de grond ruller door het gehalte aan o.a. Calcium. Voor twee hopen 500 kilo.

 

Bentoniet bind eventueel gevormde ammoniak tijdens composteringsprocessen. Draagt bij aan het klei-humus-complex.

Bentoniet.

2 Bentoniet is een klei-achtige substantie die bijdraagt aan de vorming van het klei-humus complex, wat gaandeweg tijdens het composteringsproces ontstaat. Ook is bentoniet in staat ammoniak aan zich te binden. Ammoniak kan ontstaan onder wat minder gunstige omstandigheden. Omdat we deze ammoniak wel willen behouden werden de hopen regelmatig bedekt met bentoniet. Voor twee hopen 500 kilo. Ook bind bentoniet Kali, wat in groencompost veel aanwezig is.

 

Maerl is een algenkalk wat veelal voor de kust van Bretagne gewonnen wordt. Omdat de compost wat zuurig rook werd deze soort kalk toegevoegd.

Maërl.

Doordat zowel de houtsnippers als het grove snoeihout nogal zuur roken besloten we een Maërl (Algenkalk) toe te voegen. Voor twee hopen 500 kilo.

 

Biovin, bevat tal van schimmels en bacterieën. Werd door ons extra toegevoegd als entmiddel - inoculent - aan de compost.

Biovin.

Biovin is een soort druiven-most compost. Bevat vele schimmels en bacteriën. Dit als een extra enting - inoculant - voor de compost. Per twee composthopen 100 kilo. Zie bijvoorbeeld de site van Plant Health Care betreffende Biovin: http://www.planthealthcare.eu/kruidenteelt/producten/biovin, klik hier

Of de PDF: http://www.planthealthcare.eu/files/productdatasheets/Biovin.pdf, klik hier

CMC-starter, een inoculent voor compost.

CMC starter.

5 De CMC starter, het bacterie / schimmelpreparaat ontwikkeld door Dr Pfeiffer. Deze werd opgelost in water en met een gieter over de hoop gedaan, zoveel mogelijk tijdens het omzetten.

6 Grond. Het is wenselijk gewone grond toe te voegen. Hier bevinden zich vele bacteriën en schimmels in die zich verder kunnen ontwikkelen in de compost. Het liefst wat kleihoudende grond.

 

Het composteringsproces,

en dat bleek toch wat lastiger te zijn!

De theorie:

Grofweg bestaat het composteringsproces uit drie fases:

1 Startfase, aanvoer materiaal en op een mooie hoop zetten (De Boer met de kraan) De temperatuur begint op te lopen. Waar nodig wordt extra water toegevoegd.

2 Thermofile fase. De temperatuur loopt op tot de geschikte waarde van 55 - 65 Celsius. Langdurig hogere temperaturen zijn niet wenselijk i.v.m. de afbraak van nuttige bacteriën en schimmels. 65 celcius is ook de temperatuur waarin schadelijke bacteriën / schimmels niet overleven. Mogelijke onkruidzaden en eventuele schadelijke aaltjes uit de toegevoegde grond sterven af.

3 Mesofiele fase. De temperatuur zakt naar de 35 - 25 graden. In deze fase treedt de rijping van de compost op. In deze fase begint de humus-opbouw en de vorming van het klei-humus complex. Ook ontwikkelen zich in deze fase de belangrijke bodemschimmels en bacteriën, met name de zogenaamde actinomyceten. O.a. kenmerken Actinomyceten zich doordat zij het bodemleven enigzins reguleren m.b.t. de schadelijkere bacteriën en schimmels. Actinomyceten scheiden o.a. penicilline achtige substanties af. Actinomyceten zijn zeer makkelijk te herkennen aan hun geur. Deze is altijd "bosgrond-achtig".

De lezer begrijpt dat wij voor de mulch de mesofiele fase niet geheel willen doorlopen. Wat betreft het gebruikte materiaal - het blijft toch vrij houtachtig - weten wij niet hoelang een mesofiele fase duurt. Echter visueel en via geur is altijd vast te stellen of het geschikt is als mulch, d.w.z. dat het weliswaar gedeeltelijk verteerd is maar evengoed nog "massa, d.w.z. voldoende stokjes" bevat. Daarbij is het belangrijkste aspect het ontstaan van de "bosgeur" de ontwikkeling van de Actinomyceten. Dit is iets waar talloze artikelen naar verwijzen als zijnde het belangrijkste aspect voor het beoordelen van de rijpheid van de compost / mulch.

O.a. uit: Humusbildung (Humusopbouw) http://www.gründienst.de/reload.html?kompost.html, klik hier blijkt, citaat:

Die 2. Phase - Die Humusbildung
Die Organismen, die wesentlich an der Humusbildung beteiligt sind, gehören vorwiegend in die Gruppe der sporenden und auch nicht sparenden aeroben gram-positiven Stäbchenbakterien, der stickstoffbindenden Bakterien und vor allem der Aktinomyceten und Streptomyceten. Alle diese Kleinlebewesen sind Bodenorganismen und können in den besten Humusböden der Erde gefunden werden

En uit hetzelfde artikel:

Der würzig erdige Geruch, wie man ihn auf frisch gepflügten Ackerböden, insbesondere nach dem Regen oder an Waldböden beobachtet, ist der Anwesenheit von Aktinomyceten zu verdanken. Wenn dieser Geruch auftritt weiß man, daß man mitten in oder schon am Ende der Humusbildung ist.

Eigenlijk stelt de auteur dat voor een gezond bodemleven de Actinomyceten absoluut noodzakelijk zijn.

Absoluut noodzakelijk in een gezonde kruidentuin, actinomyceten. Deze bacterie draagt bij aan een gezond en weerbaar bodemleven.

Afbeelding van Actinomyceten

Onderstaand vier foto's van een perceel wat zeer duidelijk veel actinomyceten bevat. Er had wintergerst gestaan en na de oogst is het geploegd. De geur van Actinomyceten was overduidelijk aanwezig.

Dat hier zoveel actinomyceten waren is ons inziens te danken aan enkele jaren van aanvoer compost in combinatie met de teelt van graan. Hierdoor is het perceel relatief gezien het laatste jaar weinig bewerkt. Van actinomyceten is bekend dat ze in grote kolonie's groeien, wat dat betreft lijken ze op schimmels. Schijnbaar is een rustperiode voor de ontwikkeling van actinomyceten noodzakelijk.

Het was - ondanks de late inzaai, tussen 15 en 30 augustus, en het koude slechte weer in september - een prima oogst

 

Nieuw perceel kruiden. De dille staat er net op, foto van 25 augustus 2010

Nieuw kruidenveld. Foto genomen rond 25 augustus 2010. De dille staat er net op.

Het nieuwe kruidenveld. Zeer mooie koriander, een top-oogst. En dat na een natte en koude september. Kan alleen als de bodem voldoende compost heeft gehad en de actinomyceten tot ontwikkeling gekomen zijn.

Het nieuwe veldje kruiden, zeer mooie oogstbare koriander, TOP!!

 

 

Voortreffelijke grond, alle kruiden groeien prima. De dille was in laat oktober nog excellent te noemen

Op dit perceel groeien alle kruiden voortreffelijk. Prachtige Dille en dat ver in oktober!

Glimmende kruiden - koriander - in laat herfst-zonnetje. Op de achtergrond de Lottumse molen die officieel geopend werd op de dag dat President Obama geïnaugereerd werd!

Glimmende koriander, laat in de herfst. Een teken dat het voortreffelijk groeit.

 

Mulch, de praktijk

Die is duidelijk wat weerbarstiger, maar wel leuk om eens mee te maken.

De twee hopen hebben beiden hun eigen verhaal. Het gesnipperde hout was super vers. Het snoeihout werd al enigzins vercomposteerd aangeleverd.

De composthoop van gesnipperde hout:

1 Het gesnipperde hout toonde het composteringsproces in alle hevigheid. Nadat de hoop was opgezet met het genoemde koolzaadschrot en voldoende water vloog de temperatuur binnen twee dagen naar 75 graden. Dit hebben we maar even zo gelaten - 2 dagen - om er zeker van te zijn dat alle pathogenen afstierven. Hierna brachten we basalt en bentoniet aan waarna de hoop meerdere malen omgezet werd met de kraan. De hoop vertoonde daarna verschillen in temperatuur. Uiteraard kwam dit doordat men met een kraan niet zo mooi om kan zetten, de ene plek heeft meer vocht dan de andere. Kortom alles nalopen!

Temperatuur te laag, 45 graden

Na het eerste omdraaien op deze plek een te lage temperatuur!

Een prachtige temperatuur in de composthoop!

Hier juist een prachtige temperatuur! 65 graden, ideaal in de thermofile fase.

En dat met een metertje van de Blokker, 2,95 Euro

2 Het toegevoegde basaltmeel ( en ook de bentoniet, maar minder) lieten een ongekende schimmel-explosie zien, daar waar de snippers en de basalt samen kwamen.

Schimmelvorming rondom basaltmeel

Helaas is de afbeelding niet duidelijker weer te geven. Echter rondom basaltmeel ontstaat een enorme schimmelgroei.

 

3 Vorming tal van verschillende schimmels. Uit onderstaande foto blijkt dat er werkelijk van alles groeit tijdens dit proces.

Foto van diverse schimels in de gesnipperde snoeihoutcompost

Pluizige draden, vlokjes, groene schimmeltjes, van alles kom je tegen.

4 Ook ontstaat er in de hoop, net onder de oppervlakte elke keer na het omzetten, een zeer donzige schimmellaag. Hierdoor kan zuurstof de hoop niet verder binnendringen. Dit blijkt ook uit het onverteerde materiaal wat onder deze laag zit.

Wollige donzige schimmellaag die de composthoop afsluit waardoor zuurstof niet naar binnen kan. Hierdoor blijft onderliggend materiaal onverteerd.

Wollige donzige schimmellaag net onder - 5 cm - de oppervlakte.

onverteerd materiaal onder de donzige schimmellaag

Duidelijk onverteerd materiaal onder de donzige wollige schimmellaag. De hoop moet opnieuw gedraaid worden om zuurstof toe te voegen.

5 Het gesnipperde hout ligt nu 4 weken. We willen deze nog een maal een hete periode laten doormaken. Als dan blijkt dat nagenoeg al het hout aangepakt / geinoculeerd is door schimmels, dan gaan we deze mengen met het snoeihout.

 

De composthoop van snoeihout

1 Bij aflevering rook deze zurig. Echter na twee maal omzetten verdween de zurige lucht. Inmiddels was al wel kalk, basalt en bentoniet toegevoegd. Schijnbaar had deze hoop al een tijd liggen broeden, de themperatuur liep na het omzetten wel weer op, maar zakte na 3 dagen naar de 40 graden. Dit ondanks dat we de hoop afdekte met een doek.

2 Na vier weken ruik je nu een duidelijke bosgrond aan deze mulch. De temperatuur ligt nu vrij stabiel iets onder de 40 graden, duidelijk de mesofile fase.

3 Volgens van Iersel voegen zij op dit moment de CMC starter toe (het preparaat) om de schimmeldominante compost te kweken. Dit is in tegenspraak met wat Lubke steldt, Lubke voegt deze na de eerste dag toe. Enfin, van Iersel zal wel weten hoe ze schimmeldominante compost maken, dus wij voegen nu de CMC starter toe. Helaas is het nu zo nat voor een kraan dat we alles met de hand moeten omdraaien, maar dit bied wel de gelegenheid de laatste bentoniet, Maerl en basalt toe te voegen en elke laag te behandelen met de CMC starter.

Wordt vervolgt in 2011.

Gesluierde Dame, ook een schimmel uiteindelijk.

Foto van de Gesluierde Dame (Phallus duplicatus Bosc), ook een schimmel

Prachtige foto afkomstig van: Morning Earth, klik hier

 

Naar beginpagina nieuwe ontwikkelingen
Naar de homepage
Naar nieuwe ontwikkelingen mulch